Herkese merhaba ben Şifacı bu yazımda Anthony Burgess’ in Otomatik Porakal kitabının analizini yapacağım. Eğer kitabı okumadıysanız yazım spoiler içerir!

   Kitabımızda yaşamları şiddet üzerine kurulu 4 genç anlatılmaktadır. 4 gencin oluşturduğu çetenin lideri Alex anti-kahramanımızdır. Anlatılanlar onun deyimiyle kankamız ve mütevazi anlatıcımız Alex’ in etrafında dönmektedir. Anthony Burgess kötülüğü sanat haline getirmiş ana karakterimiz için özel bir dil kullanır. Yakın geleceğin argo dili: nadsat. Kullanmış olduğu bu argo ve sade dil kitabın akıcılığından okuyucuyu alıkoymuyor. Kara mizahın bulunduğu, özgür iradenin irdelendiği yeraltı edebiyatı olan kitabımızın birazda içeriğine göz atalım.

Alex kötülüklerin peşinden koşarken bir gece polise yakalanır. Uzun bir süre hapishanede kalır fakat tutuklu olması onu kötülük yapmaktan alıkoymaz. İşte tam bu noktada kitabımızın adının neden otomatik portakal olduğunu anlıyoruz. Hükümet tarafından gönderilen bazı yetkililer suçların önüne geçebilmek için yeni bir yöntem uygularlar. Suçluları topluma kazandırmak için şartlandırılmış koşullanma yöntemini kullanırlar ve ilk denek Alex’ tir. Sancılı bir sürecin ardından Alex’ in suç işleyemeyeceğine emin olduklarında serbest bırakırlar. Yazarımız nefreti ve acımayı aynı anda okuyucuya yaşatmayı başarmış. Hayatında kötülüğü sanat haline getirmiş olan kahramanımız şiddetle karşılaştığında artık kendini savunamaz hale gelmiştir.

Yazıldığı yıllarda geleceği anlatan distopik bir eser olarak tanınmış olsada bugünde güncelliğini koruduğunu biz okuyucular görebilmekteyiz. Ciddi anlamda sosyal ve toplumsal eleştiriler ile dolu olan kitap bize politikacıların acımasız ve menfaatçi olduklarını gösterir. Gerek bir bireyin nasıl davranması gerektiğinden bahsedilerek gerekse mesleklere göre insanların kişilik özellikleri anlatılarak insanların tek tipleştirildiğini, kukla veya kurmalı bir oyuncak olduklarını bize gözterir. Günümüzde bu makine-insanlar olmuş olsaydı onları ne düşünen, gerçek-insan yapardı?

“İyi bir insan olmak çok da hoş olmayabilir küçük 6655321”